performancetekst


> performance text


performancetekst> performance text

performancetekst [pər'fɔrməns tɛkst]  (noun); performance text
Alles wat gebeurt tijdens een performance.


De performancetekst bestaat niet alleen uit daadwerkelijke woorden, maar alles dat betekenis geeft aan een performance. Alles wat op het podium gebeurt dat betekenis geeft aan de performance kan worden gezien als onderdeel van de performancetekst. De performancetekst bestaat uit een netwerk van symbolen, tekens, handelingen en expressieve middelen die samenkomen op het podium om iets nieuws te creëren.


De betekenis is afgeleid van het woord ‘texere’, dat ‘weven’ betekent (etymologiebank). Je kunt de performancetekst op deze manier zien als iets dat bestaat uit alle tekens die worden gebruikt en op het podium samen worden gewoven om een nieuwe betekenis te creëren. Woorden kunnen hier onderdeel van zijn, maar zijn niet de gehele performancetekst.


Tekst en performance bestaan allebei uit een systeem van regels die cultureel bepaald zijn, en die door verschillende mensen uit verschillende culturen met andere achtergronden op een andere manier gelezen kunnen worden. Beide bestaan uit symbolen die geïnterpreteerd moeten worden door de ontvanger. Als de ontvanger deze symbolen op een andere manier interpreteert dan de performer en/of maker dit heeft bedoeld, kan dit leiden tot een probleem bij het geven van betekenis. Een voorbeeld hiervan is het opsteken van je hand dat in verschillende culturen iets anders kan betekenen: in Nederland is het een manier om iemand te groeten, terwijl het in Nigeria een vloek is. Om de mogelijke betekenissen uit een tekst te kunnen halen, kan het nodig zijn om het kracht bij te zetten met acties en symbolen, hierbij kan gedacht worden aan kostuums, licht en rekwisieten.


Het verschil tussen performance en performance tekst zit in de manier waarop er betekenis aan wordt gegeven. Een performance gaat uit van de betekenis die het publiek geeft aan de symbolen, een performance tekst gaat uit van de betekenissen die een maker heeft gegeven aan verschillende symbolen die vervolgens door het publiek geïnterpreteerd kunnen worden.


Dat een performancetekst verschillende betekenissen kan oproepen hoeft geen probleem te zijn, het kan ook de bedoeling van de performer zijn geweest. Dit is vaak zo in postdramatische performances, waarin de maker geen duidelijke betekenis geeft aan de gebruikte symbolen, maar het over laat aan de toeschouwer om ze te interpreteren op hun eigen manier (Lehmann 25-26). 


Bibliografie

 

Lehmann, Hans-Thies. Postdramatic Theatre. Abingdon: Routledge, 2006.

Van der Sijs, Nicoline (red.). Etymologiebank. Red. Nicoline van der Sijs. 2010. 02-02-2014. <http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/tekst>


Auteur en vertaler: Renee Mendel