collectief geheugen


> collective memory


collectief geheugen > collective memory  [Dutch/English]

collectief geheugen [
kɔ.læk.tif γə.hø.γən] (noun); collective memory


Het collectieve geheugen kan gezien worden als een verzameling herinneringen die wordt gedeeld door een groep individuen.

Doordat meerdere mensen getuige zijn van een specifieke gebeurtenis ontstaat er een gemeenschappelijke herinnering. Een gemeenschappelijke herinnering kan ook al bestaan maar kan ook opgeroepen worden door een bepaalde gebeurtenis. Deze zorgt voor een verbinding tussen de mensen. De herinnering wordt doorverteld en op deze manier ontstaan er verhalen, anekdotes, legendes etc. die worden opgenomen in een cultuur.

Het collectieve geheugen is binnen een cultuur van groot belang. Het blijven doorgeven van verhalen is noodzakelijk wanneer wij niet willen dat ze vergeten worden. Dit gebeurt door verschillende media zoals het gesproken woord, geschreven taal, maar ook via film, beeldende kunst of theater. Het collectieve geheugen wordt dus door middel van verschillende cultuurvormen doorgegeven en in stand gehouden.

Aanwijzingen van een collectief geheugen zijn constant om ons heen en zorgen ervoor dat iedere voorbijganger herinnerd wordt aan de gebeurtenissen uit een andere tijd. Kunst is een manier om een collectief geheugen te behouden en te tonen. Het laat de toeschouwer verhalen van vroeger herleven, maar het biedt ook de kans om nieuwe verhalen te delen. Zelfs de manier waarop dit gedaan wordt kan getuigen van een collectief.

Het delen en herdenken van de herinnering  zorgt ervoor dat deze bruikbaar blijft en onderhouden wordt. Ook al heeft iedereen een eigen perceptie van de herinnering, de grove lijnen zijn hetzelfde voor iedereen. Het collectieve geheugen is in een zekere zin iets levends. Aan de ene kant kan er gesteld worden dat wanneer er geen aandacht meer aan wordt besteed, het zal het uitsterven. Aan de andere kant zal het collectief geheugen blijven groeien, zolang er mensen zijn die ervaringen met elkaar delen.


Auteur en vertaler: Nikki Loohuizen