ανοσία


> immunity



Immunity / Ανοσία [English / Greek]

 

Ανοσία[4] [anosía] (ουσιαστικό)

 

[Σ.Μ: Το κείμενο που ακολουθεί αποσκοπεί στην ερμηνεία της αγγλικής λέξης immunity που ετυμολογικά προέρχεται από:

       1. Το στερητικό (ή εξαίρεση από) In και - munus, δηλ. δημόσιο καθήκον ή

       2.Την πρόθεση Im- που δηλώνει παραμονή σε χώρο και -munire που σημαίνει φρούριο, οχυρό.[5]]

 

Είναι η ιδεολογική ραχοκοκκαλιά της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής κοινωνίας, μιας κοινωνίας που παρ´ όλα αυτά φαίνεται να επιμένει ότι οι ιδεολογίες έχουν ξεπεραστεί. Μία από τις πιο σημαντικές ερευνήτριες της "ανοσίας"  η Isabell Lorey, διαχωρίζει στο "Λευκότητα και ανοσία" δύο είδη ανοσίας: την νομική και την βιοπολιτική.

Η νομική ανοσία βασίζεται στην αποφυγή κάθε  δημοσίου καθήκοντος, το munus, σύμφωνα με τον Ιταλό φιλόσοφο Roberto Esposito. Το munus αναφέρεται κατ´ αρχήν σε καθήκοντα και αρμοδιότητες που επιμοιράζονται σε όλους τους πολίτες μιας κοινωνίας. Η ανοσία αναφέρεται σε εκείνους τους πολίτες που δεν συμμετέχουν στην κοινωνικοποίηση του δημοσίου καθήκοντος. Όπως τονίζει ο Esposito, αυτοί οι πολίτες αναπτύσσουν μία παρασιτική σχέση με την υπόλοιπη κοινωνία αφού μπορούν να ζήσουν μόνο μέσα της και εις βάρος της.

Η βιοπολιτική έννοια της ανοσίας βασίζεται στην ιατρική πρακτική της ανοσιοποίησης που παρατηρήθηκε στην Ευρώπη κιόλας από τον 18ο αιώνα. Αυτή η πρακτική συνίσταται στην σκόπιμη επιμόλυνση του σώματος με μικρή δόση μιας συγκεκριμμένης ασθένειας για να προκαλέσει στον οργανισμό την δημιουργία αντισωμάτων που θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν αυτόνομα μία πολύ περισσότερο επικίνδυνη ασθένεια, που αλλιώς θα μπορούσε  να έχει μοιραίες συνέπειες. Όχι μόνον για την Lorey αλλά και για τον Foucault και τον Esposito, η ανοσία χαρακτηρίζει την αρχή αυτού που ορίζεται ως αστική καπιταλιστική διαχείρηση, δηλ. βιοπολιτική. Όπως υποστηρίζει η Lorey, σε αντίθεση με την νομική έννοια της ανοσίας που βασίζεται στον αποκλεισμό, η βιοπολιτική έννοια βασίζεται στην ιδέα της εισαγωγής από κάτι (κακό) στην κοινωνία, σε μικρές δόσεις, έτσι ώστε στην συνέχεια να θεωρηθεί ακίνδυνο, κανονικό.

Στην περίπτωση της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής κοινωνίας το κύριο

εργαλείο της ανοσίας είναι η επισφάλεια. Η επισφάλεια μπορεί να έχει (συγχρόνως) πολλές μορφές, όπως οικονομική ανασφάλεια, ανεργία, υποαπασχόληση, χρεωκοπία, χωροταξική και χρονική ευελιξία. Στον πυρήνα της επισφάλειας βρίσκεται η δημιουργία ενός υπαρξιακού φόβου, που ο νεοφιλελευθερισμός τον χρησιμοποιεί ως μέσον για να αυξήσει την παραγωγικότητα.[6] Η Αna Vujanovic προτείνει την δημιουργία των " κοινοτήτων" των επισφαλών ως μέτρο κατ´ αρχήν της αποκάλυψης και μετά της απόρριψης αυτής της ιδεολογίας.

 

Κείμενο: Μαριαλένα Μαρούδα

Μετάφραση: Άννα Πουσκούρη - Reiche


[4] Το κείμενο βασίζεται στη διάλεξη της Ana Vujanović  με τίτλο “Performing Ideology: Immunitas and Communitas in today’s neoliberal democratic society”, στο συνέδριο BER-AMS-BXL στο Άμστερνταμ, 05 – 08/09/2013: http://hetveemtheater.nl/en/agenda/special/ber-ams-bxl-2/2013/09/05/ (τελευταία επίσκεψη: 18/03/2014)

[5] Και οι δύο ετοιμολογίες προέρχονται από το κείμενο της Isabell Lorey: “Weißsein und Immunisierung“ στην ιστιοσελίδα http://translate.eipcp.net/strands/03/lorey-strands01de

[6] Για τον τρόπο σωματικής λειτουργίας αυτού του φόβου και την διαχείρησή του από την κυβέρνηση του George W. Bush στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής βλέπε Brian Massumi: “Fear (the Spectrum Said)” in: Positions 13:1 (2005:Duke University Press)