λόγος


> speech


λόγος [Lógos] (noun); of speech, discourse, reason

Θα αναφερθώ στην έννοια του Λόγου χρησιμοποιώντας τη Σοφιστική θεωρία του Λόγου που αναφέρονταν στον λόγο με την έννοια της χρήσης της γλώσσας. Η χρήση αυτή γίνεται προφορικά και γραπτά, και ενώ υπάρχουν γλώσσες που χρησιμοποιούν μόνο τον προφορικό λόγο, δεν υπάρχουν γλώσσες που χρησιμοποιούν μόνο τον γραπτό. Με αυτό κατά νου, θα αναφερθώ κυρίως στον προφορικό λόγο.

Ως φυσική συνομιλία ο συνεχής λόγος δομείται από την αλληλεπίδραση των συνομιλούντων. Η εναλλαγή της συνεισφοράς των συνομιλούντων συνεπάγεται την χρήση της γλώσσας για συγκεκριμένους κοινωνικούς ή θεσμικούς σκοπούς.

Εδώ αξίζει να αναφέρουμε τoν όρο discourse. Ο όρος discourse είναι η αγγλική απόδοση του συνεχούς λόγου, που ετυμολογικά προέρχεται από το λατινικό discursus και στα Ελληνικά αποδιδεται ως κίνηση από και προς τα κάπου. Ο όρος discourse επικεντρώνεται στη ροή της γλώσσας που ενυπάρχει μεταξύ των συνομιλούντων.

Κατά την Bussmann (σ.320):

Ο όρος discourse έχει πολλές ερμηνίες:

– συνεχής λόγος (Harris 1952);

– προϊόν αλληλεπίδρασης εντός κοινωνικών και πολιτιστικών πλαισίων (Pike 1954);

– αλληλεπίδραση στη συνομιλία (Coulthard 1977);

– η γλώσσα σε πλαίσια όλων των μορφών και τρόπων (Tannen, 1981).


Οι παραπάνω προσεγγίσεις έχουν εφαρμογή και στον ελληνικό όρο «λόγος»˙ ο «λόγος» με την έννοια της χρήσης της γλώσσας, της δυναμικής χρήσης των ήδη υπαρχόντων συστημάτων ως αντικειμένων, για την σύνθεση και δομή εννοιών. Για αυτό άλλωστε αποτελεί εργαλείο που επιτρέπει την αλληλεπίδραση εντός των θεσμών. Ως αποτέλεσμα, οι κανόνες των θεσμών αυτών δεν είναι απολύτως απομονωμένοι, αλλά συνδέονται μέσω του λόγου.


Ο ελληνικός όρος εμπεριέχει την έννοια της λογικής, που δεν περιλαμβάνεται στον όρο «discourse». H έννοια του λόγου ως λογική μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι σύνδεσμοι μεταξύ των κανόνων δεν είναι αυθαίρετοι, αλλά είναι αποτέλεσμα λογικών διαδικασιών. Η λογική είναι αυτή που επιτρέπει και παράλληλα περιορίζει τον λόγο.

Bussmann, H. (1996). Dictionary of Language and Linguistics. London, New York: Routledge

Author and translator: Στέλλα Δημητρακοπούλου